Dışişleri Bakanı Hakan Fidan: İsrail Müslüman ülkelere karşı ittifak kurdu

Dışişleri Bakanı Fidan, Antalya Diplomasi Forumu'nda 23 devlet ve hükümet başkanı, 13 devlet ve hükümet başkan yardımcısı ve 50 bakanın ağırlandığını bildirdi.

"FARKLI GÖRÜŞLER AYNI MASADAYDI"

Forumu’nun kapanış töreni kapsamında basın toplantısı düzenleyen Bakan Fidan'ın açıklamalarından öne çıkan başlıklar şöyle:

"3 gün boyunca küresel diplomasinin nabzı Antalya'da attı. 23 devlet ve hükümet başkanı, 13 devlet ve hükümet başkan yardımcısı ve 50 bakan ağırlandı. 52 oturumda mevcut krizlerin muhasebesini yapma fırsatı bulduk. Dünyanın dört bir yanından gelen liderleri, uzmanları aynı anda dinleme fırsatımız oldu. 150 ülke ve 66 uluslararası kuruluştan katıldı. Bölgemizde kalıcı barışı tesis edebileceğimiz ortak planlamaları ele aldık, somut adımları değerlendirdik. Gazze Barış Planı'nın safahatini ele aldık. 

Bu forum hariciye teşkilatımızın diplomatik biriminin tescili olmuştur. Diplomasiyi barışın anahtarı olarak gören bir anlayışı sürdürmeye devam edeceğiz. Dostluk köprülerini kararlılıkla sürdürmeye devam edeceğiz. Türkiye'nin diplomasi gücünü artan ivmeyle sürdüreceğiz.

GAZZE İÇİN ORTAK İRADE: ALTI ÜLKE TEK PLAN

"Suudi Arabistan, Mısır ve Pakistan ile gerçekleştirdiğimiz dörtlü toplantıda bölgemizde barış ve istikrarı destekleyici adımları ve seyrüsefer serbestisinin kalıcı olarak tesisine yönelik muhtemel girişimleri ele aldık. Bölgemizin geleceğine ilişkin ortak bir vizyon geliştirmek amacıyla atacağımız somut adımları tespit ettik.

6 Müslüman ülkenin bir araya geldiği toplantıda ise Gazze Barış Planı’nın safahatını ele aldık. Sürece ilişkin ortak irademizi teyit ettik. Bölgemizde kalıcı barışın tesisine yönelik birlikte hayata geçireceğimiz ortak planlamaları ele aldık."

SORU CEVAP

Soru: Türkiye- Pakistan-Suudi Arabistan-Mısır dörtlü görüşmesini değerlendirir misiniz? Gazze görüşmelerinde durum ne?

Bakan Fidan: Bu toplantının üçüncüsünü burada yaptık, bölgesel sahiplenmeyi gerektiren tüm konuları ele alarak uygulanabilir bir gündemle devam etmek amacımız. Birçok alanda bu konuları nasıl değerlendirebiliriz bunu ele alıyoruz. Biz bölgenin olması gereken işbirliği imkanlarını kullanmadığı için potansiyelini kullanmadığını düşünüyoruz, bu yüzden bir araya geliyoruz. Çatışmaların son bulması için ne yapabiliriz bunları konuşuyoruz.

Biz İsrail gibi değiliz, çatışmayı nasıl sonlandırılır, işbirliğini nasıl artırırız bunun peşindeyiz. Akıllı aktörler geçmişten ders çıkararak geleceğe yön verir.

Gazze Barış Planı'nda yer alan ülkelerle bir araya geldik. Alınan kararlar, ortaya konan vizyon bizi nereye getirdi. Bunları ele aldık.

"HÜRMÜZ BOĞAZI İLE İLGİLİ GELİŞMELERİ YAKINDAN TAKİP EDİYORUZ"

Soru: Cumhurbaşkanı Erdoğan, Pakistan Başbakanı Şerif ile yaptığı görüşmede yeni bir güvenlik yapısına ihtiyaç olduğuna duyduğunu söyledi. Nasıl bir yapılanma mümkün? Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasına yönelik ne yapılacak?

Bakan Fidan: Bölgenin ülkeleri bir araya gelerek sorunları çözmeye. Cumhurbaşkanımız bu konuda ortaya koyduğu çok önemli bir irade var. Bunun hayata geçmesi gerekiyor, bölgemizde birçok sıkıntı var. Bölge ülkelerinin birbirleri arasındaki güveni zedeleyen tüm denklerimi ortadan kaldırmak için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Bu vizyona herkes sahip çıktı.

Hürmüz Boğazı'na ilişkin durumu yakından izliyoruz. Gelişmeler oldukça bilgilendirmeye devam edeceğiz.

"ATEŞKESİN SÜRESİNİN UZATILMASI GEREKİYOR"

Soru: Bu foruma liderlik ederken İran'ın müzakereleri de devam ediyordu. Trump, İran ile verimli görüşmeler yaptığını söylemişti ama şimdi yeniden savaşa sürüklenme ihtimali var mı?

Bakan Fidan: Pakistan arabuluculuğuyla ABD-İran hattında yaşanan görüşmeleri sadece takip etmiyor, destek vermeye hazır olduğumuzu da söylüyoruz. Her iki taraf da ciddi bir samimiyetle görüşme niyetlerini sürdüyor, bunun devam etmesi tüm dünya için önemli. Herkes savaşın tekrar başlamaması için endişelerini bize iletiyor. Tarafların belli konularda tartışma içinde olduğunu biliyoruz. Pakistan tarafıyla önemli bir görüşme yaptım. Önümüzdeki hafta ateşkesin sona ermesiyle birlikte savaşın tekrar başlamasını kimse etmiyor. Umudumuz ateşkesin süresinin uzatılması. İki haftalık bir süre ateşkes için ama ellerindeki konuyu iki haftada çözebilmeleri mümkün değil. Ateşkesin uzatılacağı konusunda iyimserim. Türkiye, ABD ile İran arasındaki ateşkesin uzatılması için diplomasi trafiğini sürdürüyor 

"İSRAİL, İSLAM KARŞITI İTTİFAK KURDU"

Biz İsrail gibi değiliz. Onlar biliyorsunuz Güney Kıbrıs Rum yönetimiyle bir araya gelip bölgedeki Müslüman ülkelere karşı bir askeri ittifak kurdular. Biz onların yaptığını yapmıyoruz, biz bölgemizdeki çatışmaları nasıl söndürürüz, ekonomik ilerlemeyi nasıl sağlarız, istikrarı nasıl hayata geçiririz onun arayışı içerisindeyiz. Eğer dışarıdan yardım beklemeye, kurtarıcı beklemeye bu bölge devam ederse, bu bölge ilanihaye bu sorunlarla baş başa kalmaya devam edecek."

'İSRAİL FIRSATTAN İSTİFADE EDİYOR... ENGELLEMEK İÇİN ELİMİZDEN GELENİ YAPACAĞIZ'

Maalesef Lübnan bir kez daha savaşın acımasız pençesine kurban gidiyor. Son aylarda İsrail işgaliyle karşı karşıya kalması ve 1 milyondan fazla insanın evinden olması, yetmiyormuş gibi İsrail'in Gazze'de uyguladığı işgal politikalarını burada da uygulamaya başladığını görüyoruz. Bölge istikrarını çok ciddi etkileyecek bir işgaldir bu. İsrail fırsattan istifade olayı oldu-bittiye getirmeye çalışıyor. Bunu engellemek için elimizden geleni yapacağız.

(İsrail-Yunanistan-GKRY ittifakı) Bu ittifaklar oluşturulurken kimse bize güvence vermedi. Bu ittifakın ruhunu tanımlayan beyanlar var. Bu işbirliği ruhunu biz rahatsız etmek istemedik. Ama o toplantıda İsrail Başbakanı'nın söylediği şeyler var. Avrupa'da Yunanistan dışında böyle bir işbirliği anlaşması imzalayan kimse yok.

Söylemiyorlar ama bölgedeki bütün Müslüman ülkeler bu gelişmelerden endişeli. Ortada realiteler var, gerçekler var bölge ülkelerinin endişeleri var. Türkiye kendisini koruyacak güçte ama bölgede daha zayıf durumda olup bu ittifaka endişeyle bakanlar var.

İsrail'in asli niyeti olan Gazze'yi ister insanlarını öldürerek ister sürerek, insansızlaştırmaya yönelik politikasının değişmediğini herkes biliyor. Uluslararası toplum, diplomasinin bütün imkanlarını kullanarak bunu engelleme yolunda çok ciddi bir çaba ortaya koyuyor. İsrail yayılmacılığı sorunu dünyanın bir sorunu haline gelmiştir. Ben bu konuda olumlu gelişmeler olacağını düşünüyorum çünkü bir araya geldiğimiz bütün aktörler bu yönde görüş bildirdi.

EGE VE DOĞU AKDENİZ’DE SERT RÜZGAR: "BİZE GÜVENCE VERİLMEDİ"

Yunanistan, İsrail ve Güney Kıbrıs arasındaki askeri ittifaka dair gelen bir soruyu cevaplayan Fidan, bölgedeki askeri kamplaşmanın hedefinde Türkiye olduğunu şöyle açıkladı:

"İsrail, Yunanistan ve Kıbrıs Rum yönetiminin bir araya gelip askeri ittifak kurması, somut birlikler oluşturmasının tehdit önceliği belli; o da Türkiye’dir. Kimse bize bu ittifaklar kurulurken 'Size karşı yapmıyoruz' diye bir güvence vermedi. Aksine liderlerin o törenlerde yaptıkları beyanlar bu ittifakın ruhunu ve neden yapıldığını açıkça ortaya koyuyor. Bizim tepkimiz bu gerçekler üzerine kuruludur."

KÖRFEZ TİCARETİNDE TÜRKİYE VE SURİYE'NİN ROLÜ ARTACAK MI?

Sayın (Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed) Şara'nın bu forum vesilesiyle yaptığı görüşmelerde de defaatle gündeme geldi; Suriye dikkat ederseniz şu son krizde istikrar ve sükunet içinde kalan ender ülkelerden biri oldu. Sadece halkın ihtiyaçlarını giderme konusunda çabalarını artırma gayreti gösterdi. Bu Suriye'den beklenen örnek davranıştı. Bu istikrara, barışa, kalkınmaya yol açan bir strateji.

Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla beraber uzun zamandır ertelenen bazı bağlantısallık projeleri var; Körfez'deki enerji kaynaklarının  Suriye ve Türkiye üzerinden uluslararası pazara çıkması ya da bölgeye gelen malların Suriye-Türkiye hattı üzerinden gidebilmesi de önemli. Demir yolu şu anda önceliğimiz. Kimsenin terörü beslemekten söz ettiği yok. Bu, bölge ülkelerinin sergilediği örnek bir davranış. Türkiye bu konuda öncü bir rol oynuyor.